ĐƠN KIẾN NGHỊ

64
Kính gửi: Giám đốc – Tổng Biên tập Nhà Xuất bản tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh
Chúng tôi xin trình bày và kiến nghị với Giám đốc – Tổng Biên tập sự việc sau:6

Họ Hồ Việt Nam có quá trình sinh tồn, phát triển gần 11 thế kỷ, có nhiều đóng góp trong công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc, lịch sử họ Hồ gắn liền với lịch sử dân tộc.
Thể theo tâm nguyện của con cháu, từ năm 1999, tại Đại hội Đại biểu họ Hồ toàn quốc đã bầu Ban Liên lạc họ (BLLHH) Hồ Việt Nam để làm cầu nối giữa các chi phái, chi họ, gia tộc và bà con dòng họ hướng về cội nguồn Tổ Tiên nhằm đoàn kết gắn bó tình nghĩa họ tộc, động viên giúp đỡ nhau trong cuộc sống, giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của họ Hồ trong cộng đồng dân tộc Việt Nam. Ban Liên lạc họ Hồ Việt Nam là một thành viên trực thuộc: Trung tâm Văn hóa của Hội Người cao tuổi, hoạt động theo nguyên tắc tự chủ, tự quản, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật và theo “Quy ước về Tổ chức và hoạt động của BLLHH các cấp”.
Để con cháu trong họ tộc và những người quan tâm đến họ Hồ hiểu rõ lịch sử truyền thống họ Hồ, BLLHH Việt Nam đang chỉ đạo biên soạn bộ “Lịch sử họ Hồ Việt Nam”; bước đầu hoàn thành bản thảo, đã và đang tổ chức trưng cầu ý kiến đóng góp của các nhà khoa học cùng con cháu họ Hồ toàn quốc, nhằm bảo đảm tính khách quan, khoa học trên quan điểm lịch sử và thực tiễn.
Đáng tiếc, vừa qua (tháng 12/2016) Nhà Xuất bản tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh đã cho xuất bản cuốn sách “Hiểu về họ Hồ Việt Nam” của tác giả Hồ Sỹ Tăng. (QĐXB số:148/QĐ – THTPHCM – 2016 ngày 9/12/2016, số lượng 1.000 cuốn, in tại Xí nghiệp in FASAHA).
Cuốn sách “Hiểu về họ Hồ Việt Nam” đã vi phạm điều 5 và điều 10 Luật Xuất bản, vì trong đó có nhiều nội dung xuyên tạc sự thật lịch sử đã được ghi trong quốc sử, xuyên tạc tộc phả và gia phả nhiều chi họ, vốn là gốc Tổ của nhiều danh nhân, anh hùng dân tộc. BLLHHVN đã nhiều lần nhắc nhở ông Hồ Sỹ Tăng về việc truyền bá các nội dung sai lệch này, nhưng ông Tăng vẫn cố tình vi phạm để nhằm đạt được mục đích cá nhân của mình. Ngoài ra, ông Hồ Sĩ Tăng còn vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ về Quyền tác giả, khi sử dụng tác phẩm của người khác mà chưa được sự đồng ý của nhiều tác giả (chúng tôi xin gửi kèm Phụ lục để làm rõ vấn đề này).
Không những vi phạm Luật Xuất bản, Nội dung cuốn sách đã vi phạm “Quy ước về Tổ chức hoạt động của BLLHH các cấp”. Điều 13 Quy ước ghi: “Ban LLHH các cấp trực tiếp quản lý Bản tin nội bộ, trang web và các thông tin khác về họ tộc; bảo đảm việc đưa tin chính xác, không ảnh hưởng đến uy tín của họ Hồ và gây phản cảm, mất đoàn kết nội bộ và với các Dòng họ khác. Cá nhân không được tự ý phát tán tài liệu về họ tộc khi chưa được sự thẩm định, ủy quyền cho phép của Ban LLHH Việt Nam, Ban LLHH các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương”. Sau khi xuất bản, cuốn sách đã tạo nên sự bất bình của đông đảo bà con họ Hồ Việt Nam, gây mất đoàn kết giữa một số bộ phận trong dòng họ.

Với những vi phạm trên và để kịp thời ngăn chặn hậu quả do cuốn sách của ông Hồ Sĩ Tăng gây ra, BLLHH Việt Nam kiến nghị với Giám đốc – Tổng Biên tập Nhà Xuất bản tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh:
1. Đình chỉ phát hành, thu hồi cuốn sách “Hiểu về họ Hồ Việt Nam” của ông Hồ Sỹ Tăng (áp dụng theo Điểm 3, Điều 11, Luật Xuất bản). Cuốn sách đã được đưa lên mạng Internet đọc miễn phí (Đường link:  https://drive.google.com/file/d/0BykqAkVM3ArDSlVXaTJ1UUc5ekU/view?usp=sharing) , do đó đề nghị đưa ra khỏi mạng (áp dụng theo Điểm 4 Điều 11 Luật Xuất bản).
2. Đề nghị Giám đốc – Tổng Biên tập xem xét, xử lý và rút kinh nghiệm với những cá nhân liên quan đến vi phạm nói trên (áp dụng Điểm 2, Điều 11, Luật Xuất bản).
3. BLLHH Việt Nam mong nhận được hồi âm của quý Nhà Xuất bản trước ngày 31/3/2017.

Xin gửi tới Giám đốc – Tổng Biên tập lời chào trân trọng và mong nhận được sự quan tâm.


TM. BAN LIÊN LẠC HỌ HỒ VIỆT NAM

                                              KT. TRƯỞNG BAN
                                             PHÓ TRƯỞNG BAN
                                            (Đã ký tên và đóng dấu)
                                           Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu

Phụ lục: 1
Tóm tắt những nội dung chủ yếu bị xuyên tạc
trong tác phẩm “Hiểu về họ Hồ Việt Nam” của Hồ Sĩ Tăng

Chương một: Hồ Hưng Dật – Nguyên Tổ họ Hồ Việt Nam. Chương này có nhiều nội dung xuyên tạc, bịa đặt vô căn cứ về thân thế sự nghiệp Hồ Hưng Dật mà các sử thần Đại Việt, các bậc tiền nhân anh minh họ Hồ lưu truyền, cùng “bản gia phả không lời” với Di tích Đền thờ Nguyên Tổ, Hồ Hưng Dật, được Nhà nước công nhận là Di tích Quốc gia.
Nguyên Tổ họ Hồ Việt Nam – Trạng nguyên Hồ Hưng Dật được quốc sử Đại Việt sử kí Toàn Thư ghi chép: “Hồ Hưng Dật, vốn người Chiết Giang, đời Hậu Hán Ngũ Quý[1] sang làm Thái thú Diễn Châu, sau nhà ở hương Bào Đột châu ấy, rồi làm Trại chủ”[2]. Bản Hồ tông thế phả do Hồ Sĩ Dương, Tiến sĩ Đông các Đại học sĩ, Thượng thư, Duệ Quân công và là một sử thần thời nhà Lê biên soạn (năm 1660). Đây là bản phả cổ nhất của họ Hồ Việt Nam. Phả ghi: “Đức Nguyên tổ Trạng nguyên Hồ Hưng Dật là người Vũ Lâm – Tích Giang – Phúc Kiến, thời Ngũ Đại đời Hậu Hán Ẩn đế[3], đời nhà Ngô nước Việt thuộc nội địa nước ta, vì Ngài là Nho thần nên được cử làm Thái thú lộ Diễn Châu. Đến thời nước ta có loạn 12 Sứ quân, Ngài lui về làm Trại chủ ở hương Bào Trạch (Bào Đột) nay là Bào Giang châu ta. Về sau các chi phái phồn thịnh, người họ Hồ trong châu đều là con cháu của Ngài”.
Về cơ bản cả chính sử và phả cổ Hồ tộc đều ghi chép thống nhất về thân thế sự nghiệp của Nguyên Tổ Hồ Hưng Dật[4]. Những tư liệu về Nguyên Tổ Hồ Hưng Dật đã được thảo luận khá kỹ trong 2 cuộc Hội thảo khoa học gần đây và Ban tổ chức cũng đã gửi tài liệu Hội thảo cho ông Hồ Sĩ Tăng để đóng góp ý kiến vào Sử họ. Tuy nhiên,  trong cuốn sách “Hiểu về họ Hồ Việt Nam” tác giả Hồ Sĩ Tăng vẫn cố tình đưa ra nhiều thông tin sai sự thật lịch sử về Nguyên Tổ Hồ Hưng Dật. Xin dẫn chứng một số vấn đề chủ yếu sau:
1. Về thời điểm sang nước ta: Chính sử và phả cổ Hồ tộc chép: thời Ngũ Quý, đời Hậu Hán Ẩn đế (tức năm 950), tương ứng với đời Hậu Ngô vương nước ta (950-965). Thế nhưng Hồ Sĩ Tăng viết: “khoảng từ 923-936, cụ thể là năm thứ 2 thời Hán Ẩn đế, tức năm 924”? Và: “ông thi đậu tiến sĩ, học vị trạng nguyên vào năm thứ 2 niên hiệu Hán Ẩn đế, tức khoảng năm 924” (tr.10)? Lại viết: “Vì là Trạng nguyên từ Trung Quốc nên khi sang Việt Nam được người đời mệnh danh là Lưỡng quốc Trạng nguyên”. Tìm trong sử sách không có tài liệu nào viết như thế cả và cũng không thấy tác giả dẫn nguồn từ tài liệu nào?
2. Nguyên nhân sang nước ta: Quốc sử và phả cổ chép là “sang”, tức là do một một nguyên nhân hoàn cảnh nào đó, trong bối cảnh Trung Quốc lâm vào thời kỳ đại loạn phân liệt “Ngũ đại thập quốc” – năm đời, mười nước, kéo dài hơn nửa thế kỷ, Trạng nguyên Hồ Hưng Dật tự di cư sang nước ta, vì là Nho thần tài giỏi nên được triều đình nhà Ngô nước ta vời ra làm Thái thú Diễn Châu. Nhưng ông Hồ Sĩ Tăng viết “được cử sang” là sai sự thật lịch sử, vì thời nhà Ngô nước ta đã giành độc lập tự chủ, bãi bỏ chế độ Tiết độ sứ do phương Bắc áp đặt trước đây, nên không có chuyện Trung Quốc “cử sang” làm Thái thú Diễn Châu!
3. Về chức danh và địa danh làm quan: Cả chính sử và phả cổ Hồ tộc chép là làm Thái thú Diễn Châu. Còn tác giả Hồ Sĩ Tăng viết là làm Thái thú châu Hoan Diễn. Ngược dòng lịch sử, vào thế kỷ thứ X, nước ta có 12 châu quận, trong đó có 3 châu nằm phía Nam: Diễn Châu tiếp giáp với Ái Châu (đất Thanh Hóa ngày nay) ở phía Bắc và  Hoan Châu ở phía Nam (từ huyện Nghi Lộc, Nghệ An vào đến Đèo Ngang, Hà Tĩnh ngày nay). Trước đó, thời Dương Đình Nghệ (931- 938), Ngô Quyền làm Thứ sử Ái Châu, Đinh Công Trứ (thân sinh Đinh Bộ Lĩnh) làm Thứ sử Hoan Châu. Do vậy, không thể như tác giả viết: “Đậu Trạng nguyên, Hồ Hưng Dật được bổ nhiệm làm Thái thú, một chức quan nhỏ ở châu Hoan Diễn. Hoan Diễn là vùng đất biên ải Việt Nam lúc đó, bao gồm Nghệ An, Hà Tĩnh và một phần đất Thanh Hóa ngày nay” (tr.10)?
4. Thời gian lui về làm Trại chủ: Phả cổ chép là thời nước ta xẩy ra loạn 12 sứ quân, tức là từ năm 966 – 967; trong khi đó Hồ Sĩ Tăng viết là năm 934, thời Dương Đình Nghệ?
5. Về nơi định cư lập nghiệp: Sử sách và phả cổ truyền “lui về làm Trại chủ hương Bào Đột” và khi Ngài qua đời được dân làng tôn là Thần Thành Hoàng ở Bào Đột. Đến Quý Mùi (1403), “Vua Hồ Hán Thương cho dựng miếu thờ ở các lăng Bào Đột, phủ Linh Nguyên (tên Diễn Châu thời nhà Hồ) để thờ cúng Tổ Tiên”, nhưng ông Hồ Sĩ Tăng đã xuyên tạc lịch sử, “di dời” nơi định cư lập nghiệp, nơi mất, phần mộ, đền thờ Nguyên Tổ, Tiên Tổ họ Hồ, từ hương Bào Đột (nay là xã Ngọc Sơn, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) về tổng Quỳ Trạch, làng Quỳ Lăng (nay là xã Lăng Thành, huyện Yên Thành, Nghệ An).
Trong hai chương còn lại, tác giả tùy tiện sắp xếp lại thế thứ tộc phả, gia phả họ Hồ do các bậc tiền nhân anh minh lưu truyền mấy trăm năm nay. Xin viện dẫn mấy vấn đề chủ yếu sau:
+ Theo ông Tăng viết: Hồ Kha, Thỉ tổ Châu Diễn, sinh hai con: Hồ Cao là con trưởng, ở Quỳ Trạch; Hồ Hồng là con thứ, ở Quỳnh Đô

i. Trong khi đó các bản phả cổ Hồ tộc (Hồ tông thế phả, Hồ gia hợp tộc phả ký và Hồ gia phả chí của họ Hồ Tam Công) chép: Hồ Hồng là trưởng, Hồ Cao là thứ.
+ Về di duệ Trạng nguyên Hồ Tông Thốc (Hồ Tông Đốn và Hồ Tông Thành).
Theo ông Tăng viết: hậu duệ Trạng nguyên Hồ Tông Đốn có một chi di về Thái Lão, xã Hưng Thái, Hưng Nguyên, là viễn tổ của “Tây Sơn tam kiệt” Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ. Trong khi bản Thế phả dòng họ Tây Sơn tại Bảo tàng Tây Sơn – Bình Định thì 3 anh em nhà Tây Sơn là di duệ của Hồ Sĩ Anh, con Hồ Phi Phúc, Trung chi 2 họ Hồ Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An.
Ông Tăng còn viết: Di duệ Trạng nguyên Hồ Tông Thành có một bộ phận di cư tới thôn Lai Nhã, tổng Võ Liệt, Thanh Chương; chi này sinh ra Giải nguyên Hồ Sĩ Tạo. Trong khi đó, tại Nhà thờ họ Hồ ở làng Cương Gián (xã Xuân Song, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh) có đôi câu đối: Trâm anh nhất phổ Quỳnh Đôi trụ/ Hương hỏa thiên thu Cổ Nguyệt đường (Trâm anh một gốc Quỳnh Đôi, hương hỏa nghìn năm họ Hồ). Câu đối này do Tri phủ Giải nguyên Hồ Sĩ Tạo cúng trong dịp về thăm họ Hồ ở làng Cương Gián vào năm 1872. Nhiều tư liệu viết Giải nguyên Hồ Sĩ Tạo gốc Quỳnh Đôi!
+ Theo cách viết của Hồ Sĩ Tăng thì Tiến sĩ, Thượng thư, Duệ Quận công Hồ Sĩ Dương (đời 8), cả Tiến sĩ Tham nghị Hồ Sĩ Tông (đời 9) và Song nguyên Hoàng giáp Tham tụng Giác Quận công Hồ Sĩ Đống (đời 12), Trung chi 3 họ Hồ Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An, lại chuyển sang là di duệ của Trạng nguyên Hồ Tông Thốc ở Tam Công, Yên Thành, Nghệ An.
+ Quốc sử chép: Hồ Liêm, cháu 12 đời của Nguyên tổ Hồ Hưng Dật, Hồ Quý Ly là cháu 4 đời của Hồ Liêm. Còn ông Tăng viết: Hồ Liêm, Thỉ tổ họ Hồ Thanh Hóa là cháu đời 13 của Nguyên tổ Hồ Hưng Dật, Hồ Quý Ly là cháu 3 đời cụ Hồ Liêm (tr.49).
Xâu chuỗi, kết nối các vấn đề bị xuyên tạc trên nhận thấy chủ đích của ông Hồ Sĩ Tăng nhằm “khẳng định” Thọ Thành mới là nơi Nguyên tổ Hồ Hưng Dật sinh cơ lập nghiệp, nơi mất, phần mộ, nơi thờ tự, là “linh địa họ Hồ Việt Nam”; những nhân tài kiệt xuất họ Hồ là di duệ Trạng nguyên Hồ Tông Thốc ở Tam Công, vốn là chi nhánh của tác giả! Điều này cũng đồng nghĩa với việc “phủ định” chính sử và phả cổ Hồ tộc lưu truyền. Đây là điều không tưởng, không ai có thể thay đổi được Lịch sử họ Hồ Việt Nam mà “cảo thơm” lưu truyền cho hậu thế hơn 600 năm qua. Việc xuyên tạc, phủ nhận lịch sử, thậm chí thay đổi “linh địa họ Hồ” theo ý muốn cá nhân là đắc tội với Nguyên tổ, Tổ Tiên họ Hồ, làm mất đoàn kết nội bộ, ảnh hưởng thanh danh dòng tộc, gây bức xúc dư luận trong tuyệt đại con cháu họ Hồ Việt Nam, để lại hậu quả xấu trên nhiều mặt cả trước mắt và lâu dài. Do vậy, cần phải được ngăn chặn kịp thời theo quy định pháp luật./.


[1] Theo sách Các triều đại Trung Hoa (Nxb Thanh Niên, H.2006): Thời Ngũ Quý (còn gọi Ngũ Đại) kéo dài 53 năm (907 -960; trong đó: Hậu Lương (907-923), Hậu Đường (923-936), Hậu Tấn (936-946), Hậu Hán (947-950), Hậu Chu (951-960). Riêng đời Hậu Hán chỉ tồn tại 4 năm; trong đó Hán Cao tổ (Lưu Cảo) làm vua 3 năm (947-949), Hán Ẩn đế (Lưu Thừa Hựu) làm vua 1 năm (950).
[2] Đại Việt sử ký toàn thư, Nxb Thời Đại, H.2013, tr.430.
[3] Thời Ngũ Đại, đời Hậu Hán Ẩn đế (tức là năm 950)
[4] Riêng về quê quán: Quốc sử chép Chiết Giang là theo địa danh thời nhà Đường (618-907). Đến thời nhà Tống (960-1279) có tỉnh Phúc Kiến được tách ra, nhưng chưa tra cứu được tách ra từ năm nào.

Tác giả bài viết: THƯỜNG TRỰC BAN LIÊN LẠC HỌ HỒ VIỆT NAM