Nhà thờ bà Hoàng Thị Loan ở Hưng Yên: Một địa chỉ văn hoá có ý nghĩa giáo dục truyền thống sâu sắc

1561

Kỷ niệm 119 năm ngày sinh của Bác, chúng tôi có dịp về thăm Nhà thờ bà Hoàng Thị Loan- Thân mẫu của Chủ tịch Hồ Chí Minh- tại thôn Vân Nội (xã Hồng Tiến, Khoái Châu). Điều mà chúng tôi cảm nhận được, đây là một địa chỉ văn hoá mang ý nghĩa giáo dục truyền thống sâu sắc cho thế hệ hôm nay và mai sau

Cách quốc lộ 39 khoảng 50 m, nhà thờ bà Hoàng Thị Loan, thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh, được xây dựng khang trang theo lối kiến trúc cổ trên khu đất trong đình làng cũ của thôn Vân Nội. Theo gia phả của dòng họ Hoàng, cụ Hoàng Xuân Đường thân sinh ra bà Hoàng Thị Loan là đời thứ 22 tính từ đời cụ tổ họ Hoàng ở Vân Nội.
Nhà thờ bà Hoàng Thị Loan được hoàn thành cuối năm 2005, xây dựng trên diện tích đất hơn 5000m2, kiến trúc gồm hai phần: phần đất nổi hơn 3000m2 xây dựng nhà thờ 5 gian theo lối truyền thống bằng gỗ lim, lợp ngói; bao quanh khu đất là diện tích ao hồ trồng sen, tôn thêm vẻ đẹp cho di tích. Giới thiệu và hướng dẫn chúng tôi tham quan là bác Hoàng Nghĩa Hiệp, con cháu họ Hoàng ở thôn Vân Nội, cũng là người phụ trách trông nom, bảo vệ nhà thờ. Tại đây không chỉ là nơi thờ tự mà còn lưu giữ nhiều tài liệu, hiện vật ghi nhận công lao to lớn của bà Hoàng Thị Loan cùng những ảnh hưởng của bà và dòng họ Hoàng tới sự nghiệp sau này của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bên cạnh những tư liệu về dòng họ Hoàng và thân nhân Chủ tịch Hồ Chí Minh, thu hút chúng tôi hơn cả là chiếc khung cửi mà bà Hoàng Thị Loan đã dệt vải đêm ngày, nuôi chồng ăn học, nuôi các con khôn lớn, được chế tác theo nguyên mẫu chiếc khung cửi đang trưng bày ở Nam Đàn (Nghệ An). Theo cuốn “Huyền thoại huyệt đạo bà Hoàng Thị Loan trên núi Động Thanh” của tác giả Trần Minh Siêu, NXB Nghệ An năm 2003, từ năm 1883 đến năm 1894, suốt 11 năm trời trong căn nhà tranh ba gian ở làng Hoàng Trù (Nghệ An) bà Hoàng Thị Loan một nắng hai sương lao động ngoài đồng ruộng, đêm đến lại miệt mài ngồi bên khung cửi dệt vải, ru con. Nhờ sự giúp đỡ cả về vật chất lẫn tinh thần của người vợ hiền thảo mà ông Nguyễn Sinh Sắc đã thi đậu cử nhân ở trường Nghệ, khoa thi Giáp Ngọ (1894). Sau đó, khi ông Nguyễn Sinh Sắc vào Huế học để dự kỳ thi Hội. Vào cuối năm 1895, bà gửi người con gái Nguyễn Thị Thanh ở lại quê, rồi cùng hai con trai là Nguyễn Sinh Khiêm và Nguyễn Sinh Cung gồng gánh theo chồng vào Huế. Bà lại tiếp tục lấy nghề dệt vải để nuôi chồng học thi, nuôi con khôn lớn. Tiếng thoi đưa dệt vải cùng những lời ru, những lời răn dạy đạo lý của bà chính là nguồn suối ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn những người con ưu tú…
Một phần tại nhà thờ được dành để trưng bày, giới thiệu những hình ảnh và hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người về thăm Hưng Yên. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã 10 lần về thăm Hưng Yên. Người đã dành những tình cảm đặc biệt cho quê hương Hưng Yên. Những hình ảnh trưng bày tại nhà thờ càng nhắc nhở người dân Hưng Yên luôn “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Bên cạnh đó, khu nhà thờ còn xây dựng được các hạng mục công trình khác như: nhà đón khách, hệ thống sân vườn, cây cối, hồ sen hình bán nguyệt, cột cờ… hoàn chỉnh thêm vẻ đẹp và sự tôn nghiêm của nhà thờ.
Bà Hoàng Thị Loan, người con gái của dòng họ Hoàng, công- dung- ngôn- hạnh vẹn toàn đã sinh ra Chủ tịch Hồ Chí Minh, người con vĩ đại, niềm tự hào của cả dân tộc Việt Nam. Dòng họ Hoàng đã đi tứ phương lập nghiệp, nhưng dù miền xuôi hay miền ngược thì đời nối đời đều có những người con ưu tú, có truyền thống hiếu học, có chí khí. Hiện nay họ Hoàng tại thôn Vân Nội có khoảng 30 hộ, 100% các hộ có kinh tế khá, không có hộ đói nghèo. Điều đáng quý là con cháu trong dòng họ đều có tinh thần ham học, hằng năm đều có người đỗ đạt, thành tài.
Việc khai thác, phát huy giá trị của di tích trong những năm qua đã nhận được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp và chính quyền địa phương. Bác Hoàng Nghĩa Hiệp, con cháu dòng họ Hoàng tại thôn Vân Nội, vừa trông nom, bảo vệ nhà thờ vừa kết hợp với cán bộ phụ trách văn hoá của xã Hồng Tiến làm nhiệm vụ hướng dẫn, giới thiệu di tích cho khách thăm quan. Từ ngày khánh thành nhà thờ đến nay đã có hàng nghìn lượt khách từ Trung ương đến địa phương về thăm viếng. Ngoài các đoàn khách của Trung ương, của tỉnh, của huyện thì đặc biệt vào các dịp lễ tết, khai giảng… học sinh- sinh viên các trường trong và ngoài huyện thường xuyên tổ chức về thăm và học tập truyền thống. Bác Hiệp cho biết: “Học sinh, sinh viên trong huyện thường được nhà trường tổ chức đến nhà thờ tham quan vào dịp 2.9, dịp kỷ niệm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh… Chúng tôi cũng giáo dục cho các cháu hiểu về đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, những phẩm chất quý giá của người phụ nữ Việt Nam mà bà Hoàng Thị Loan chính là một tấm gương”.
Việc phát huy giá trị văn hoá, giáo dục và thăm quan du lịch của nhà thờ bà Hoàng Thị Loan còn có thể kết hợp với quần thể những công trình văn hoá lịch sử giá trị thuộc dòng họ Hoàng như: Giếng vàng, sinh từ Quận công Hoàng Nghĩa Phác, voi đá, ngựa đá, bia đá … Không chỉ là những dấu tích của một dòng họ, mà còn mang những giá trị về văn hoá, lịch sử phục vụ việc nghiên cứu, học tập truyền thống. Cùng với hệ thống các nhà tưởng niệm danh nhân trong tỉnh, nhà thờ bà Hoàng Thị Loan chính là một địa chỉ văn hoá mang ý nghĩa giáo dục truyền thống sâu sắc, nhất là đối với thế hệ trẻ hôm nay. Để nhà thờ bà Hoàng Thị Loan- thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh phát huy tốt những hiệu quả về lịch sử, văn hoá, giáo dục thì cần được sự quan tâm hơn nữa của các ngành các cấp, nhất là chính quyền địa phương. Với ý nghĩa to lớn và những tiềm năng sẵn có nơi đây đã và đang trở thành điểm tham quan hấp dẫn của nhân dân Hưng Yên và du khách thập phương.

Tác giả bài viết: Hồ Thanh Tâm